International Work Assembly
8, 9,10 december 2000
een verslag

door Pauline Tiben

De tweede IWA van de Ouspensky Stichting, wederom gehouden op studiecentrum De Oxerhof in Deventer, mocht zich verheugen in een opkomst van 32 deelnemers, waaronder een groep Engelsen en zelfs iemand uit Israël. Het centrale thema voor dit weekend was de (praktische) bestudering van het Enneagram. Geen eenvoudige opgave! Iedereen die ook maar enigszins een poging gewaagd heeft om het Enneagram te begrijpen zal ongetwijfeld zelf ervaren hebben dat deze figuur even mooi als ondoorgrondelijk is. Er valt haast niet te ontkomen aan het gevoel ofwel erg dom te zijn danwel iets niet goed te doen, en wie weet wel allebei. De manier waarop het thema werd benaderd in de inleiding van het weekend op de vrijdagavond, door Joost van Daalen, was dan ook op zijn zachtst gezegd verfrissend te noemen. Er werd kort ingegaan op het Enneagram als weerslag van de blauwdruk van de schepping en van de wetmatigheden die ten grondslag liggen aan het ontstaan, zich voordoen en voorbijgaan van alle verschijnselen. De wetmatigheid achter alle inspanningen, blokkades, op- en neergaande bewegingen, successen en mislukkingen is er in weergegeven. Hieruit werd duidelijk dat je hele systeem onderdeel is van het Enneagram en dat daarom de pogingen om het Enneagram te begrijpen met je hele systeem ('ja wat heb je anders' roept je systeem al uit) neerkomen op pogingen een plank op te tillen waar je met je volle gewicht bovenop staat. Een uitzichtloze toestand die vraagt om een andere werkwijze. En deze andere aanpak ligt in het centrum van het Enneagram, het ongemanifesteerde Zelf dat er immers geen deel van uitmaakt, de Toeschouwer. Hiervoor, voor het uiteindelijke doel van al het Werk, werd het Lam Gods als metafoor gebruikt. Het staat buiten alles en is er tóch het centrum van. De metafoor werd verbeeld door het prachtige, en ontroerende, schilderij 'De aanbidding van het Lam' van Jan van Eyck (1390-1441). Als Werk voor het studieweekend werd de aanwezigen gevraagd de Toeschouwer te blijven, om zo Kennis te verwerven over het Enneagram. Clou: observatie is niet onderhevig aan wetmatigheid (van het Ennegram) omdat het geen energie kost. Daarom levert observatie energie en Kennis in het moment op. De moeilijkheid van de 'geen eenvoudige opgave' blijkt er totaal anders uit te zien dan zich op het eerste gezicht laat aanzien! Overal op het terrein waren grote en kleinere enneagrammen te observeren. Het enneagram vormde ook een belangrijk onderdeel van de langdurige en zeer gerichte movementsessies met Wim van Dullemen op zaterdag, met in de avond diep ontroerende presentaties. Een andere belangrijke bron van leermomenten werd gevormd door de muziek: luisteren, zelf zingen, en uiteraard de muziek voor de movements. Het weekend werd afgesloten met een hoogst inspirerende zondag met movementsessies onder leiding van Kate en Tinky Brass, Dorine van Oyen en Marijke de Graad. Of het nu kwam door de verrassende insteek op vrijdagavond, de invloed van het overal aanwezige Enneagram, al die pogingen van de deelnemers de Toeschouwer te laten spreken zonder iets af te dwingen, wat dan ook, de algehele sfeer kan het beste omschreven worden met 'helderheid' en 'acceptatie'.