info & contact
 
gedachtegoed
movements
muziek
lezingen  
cartoons
agenda
geschiedenis
bibliotheek
websites
citaat
oefening
vraag het Dorine
Homepage: Nederlandse startpagina: oefening voor de komende maand

Ouspensky Stichting
bijgewerkt tot: 20-11-2001

lees dit eerst

Oefeningenarchief

 

Oefeningen zijn de enige manier om in de beleving te komen. Een oefening uitgevoerd met de volle aandacht brengt je in het 'hier en nu'.


Werk aan je Weg

De filosoof G.I. Gurdjieff (1866-1949) beschreef de gewone mens als een volledig mechanisch wezen: zonder keuze reagerend op een eindeloze reeks impulsen uit hemzelf, dan wel uit zijn omgeving. Hij zag dat het verschijnsel 'bewustzijn' door mensen als het meest begerenswaardige in hun leven wordt beschouwd. Gurdjieff noemde 'bewustzijn' een mogelijkheid voor de mens. Daar moet hij dus voor werken, het is geen vanzelfsprekendheid. Voor mechaniciteit hoef je niets te doen: dat is een feit.

Bewustzijn of wakkerheid is altijd in strijd met mechaniciteit. Het gevecht is voelbaar als weerstand in jezelf: je hebt vaak geen zin om je ergens bewust voor in te spannen tenzij het echt moet. Wakkerheid is aantrekkelijk en eigenlijk ook heel gewoon. Het is het gevoel dat je bewust leeft, keuzes maakt, ervaringen in het moment direct en vol beleeft en dat je dus geniet. Je zou zeggen: wie wil dat nou niet?

Nou…, de feiten leren dat de meeste mensen op een bepaald punt in hun leven langzaam maar zeker in slaap vallen, steeds mechanischer door het leven gaan en pas weer even wakker worden wanneer ze dood gaan (tekst: Ik leef[de]!). De kwaliteit van leven neemt gaandeweg steeds meer af. Je ziet dat mensen proberen problemen op te lossen die ze juist ondervinden omdat ze niet wakker zijn. Zo kun je lang bezig blijven, voortdurend problemen ervaren, ze niet kunnen oplossen en dus nooit genieten. Bovendien is het erg vermoeiend. Zo houdt mechaniciteit zichzelf in stand: dat is een feit.

Eigenlijk zijn we allemaal min of meer zo. Wanneer je geen genoegen wilt nemen met de kwalitatieve min-optie van niet-wakker-zijn raden verstandige mensen (Gurdjieff, Ouspensky c.s.) je aan om bewust inspanning te doen om je mechanische neigingen te neutraliseren. Hier zijn eindeloze reeksen interessante oefeningen voor bedacht waar je nooit zin in hebt. Dat is een feit. Dit uit zich voornamelijk in dat je ze vergeet.



De oefeningen die op deze webpagina staan en komen te staan zijn redelijk neutraal. Oefeningen met een grote psychologische impact of een grote spirituele subtiliteit lenen zich niet voor publicatie via een website en worden daarom alleen mondeling overgedragen.

De oefening die de Stichting deze maand gebruikt staat op de pagina oefening voor de komende maand.

- Probeer een karaktertrek van een persoon waar je je mateloos aan ergert te verdragen.
- Wees je bewust van het feit dat de zaken waar je je aan ergert bij een ander, de zaken zijn waar je zelf nog mee tobt. Zaken die je zelf reeds hebt overwonnen resulteren slechts in mededogen.
- Proef het eten dat je eet met de volle aandacht.
- Luister naar de klank van de stem van degene die tegen je spreekt.
Probeer niet de woorden te (be-)grijpen.
- Luister naar de stilte, de pauzes tussen de woorden of de noten van de muziek.
- Richt je volle aandacht op het werkoppervlak. Het werkoppervlak is het vlak tussen het instrument dat je gebruikt en het voorwerp waarop je bezig bent. Dus bijvoorbeeld het vlak tussen het schuurpapier en de vensterbank of de ruimte tussen de zaag en de balk.
- Luister naar muziek en observeer waar in het lichaam de muziek gehoord wordt. Observeer het verschil in lichamelijke gewaarwording van ritme, melodie en harmonie.
- Zie het leven als een spel waarbij alle rollen gelijkwaardig zijn.
- Observeer een van je rollen en tracht de identificatie te ontmaskeren.
- Ban overdreven regelwerk uit en heb het vertrouwen dat de juiste oplossing altijd binnen handbereik is.
- Zodra je een vooroordeel ziet opkomen, laat dit dan gelijk los.
- Sluit activiteiten echt af door alles los te laten / volledig tot jezelf te komen. Oefen met telefoongesprekken. Begin de volgende activiteit met een schone geest.
- Stop onnodig praten.
Als je merkt dat de ander niet luistert, stop direct.
Als je merkt dat je weer je standaard deuntje opvoer, stop direct.
- Verspil geen energie door overdadige krachtsinspanningen: dopje van de tandpasta te stevig aandraaien, idem dito pot met pindakaas te stevig dicht gedraaid, dichtgooien van de deur te hard, te harde aanslag op je toetsenbord etc. etc. Kortom let op de maat!
- Observeer het functioneren van de drie centra in je dagelijkse werk. Wat hoort bij het hoofd? Wat hoort bij het hart? Wat hoort bij de buik?
Observeer hoe elk centrum functioneert door het te zien terwijl het gebeurt. Ieder moet voor zichzelf zijn eigen manier van functioneren en ook zijn eigen valsheid ontdekken zodat die gezuiverd kan worden.
- Sla je bewegingen gade zonder tussenbeide te komen. Onder een toeziende blik, die niet tussenbeide komt, kunnen we de juiste maat onderscheiden en worden onze bewegingen en handelingen preciezer, juister en daarmee helderder en duidelijker. Overmatige beweging verdwijnt en tekort aan inspanning evenzo. Begin met het observeren van de handen terwijl zij werken, zonder tussenbeide te komen.
- Sla het denken gade en observeer de cirkelende gedachten in het hoofd terwijl zij aan het 'cirkelen' zijn. Zich dit achteraf herinneren heeft weinig of geen zin, want gedane zaken nemen geen keer. Dus moeten we zo'n gedachtestroom zien te stoppen wanneer die in volle gang bezig is. Alleen dan zal er iets veranderen, in de praktijk dus. Onder deze toeziende blik zullen de cirkelende gedachten minder kans krijgen hun gang te gaan, evenals associatief denken, innerlijke conversatie en verbeeldingen.
- Overweeg: liefde begint waar niets wordt terugverlangd.
Toelichting: kijk eens in je relatie, of verhouding met wie dan ook, of je liefdevol bezig bent, met deze tekst als toetssteen.
- Praktiseer: geef iemand wat jij denkt te missen.
Toelichting: je kunt wel eens het gevoel hebben dat iemand jou aandacht moet geven, naar je moet luisteren of jou moet respecteren. Wanneer je daarin vastzit, keer de situatie dan eens om en stel wat je mist ter beschikking aan degene van wie je iets dergelijks verwacht, eist of bezig bent af te dwingen.
- Praktiseer: neem voor 15 minuten de positie van de Objectieve Waarnemer in.
Toelichting: dit is de simpelste oefening ter wereld die het minst makkelijk in de praktijk te brengen is. Het is de oefening om zogenaamd lege momenten te vullen bij het wachten op trein, bus of mensen.
Hij gaat zo: neem je voor om gedurende 15 minuten alléén maar te kijken, luisteren, voelen, ruiken en/of proeven (dit zijn de zintuiglijke functies). Om de oefening optimaal te laten zijn is het aan te bevelen je in een drukke omgeving te begeven (een park, een station of drukke winkelstraat). Natuurlijk zul je merken dat je bewustzijn binnen no-time vastzit in één of andere gedachte, associatie of oordeel. Wanneer je dit ziet, open je je bewustzijn dan direct opnieuw zo ruim mogelijk en vergeet daarbij vooral niet dat bewustzijn een gegeven is. Elk 'zelf doen' werkt niet.
- Observeer hoe wijzelf onze eigen leefwereld voortdurend beschouwen in tegenovergestelden. Het zwart-wit denken is een cultuurpatroon en is een uitnodiging voor twist.
- Observeer waar je je aandacht verliest en in slaap bent gevallen.
- Kom regelmatig tot jezelf door bijvoorbeeld te luisteren naar het verste geluid.
Geniet van de stilte.
- Luister naar de klank van je eigen stem zonder aan die klank iets te willen doen (ook geen kritiek).